AYITI22 novanm 2026
Oganizasyon Eta Ameriken yo (OEA) mete sou tab yon plan konplè pou ranfòse sekirite pò Ayiti yo ak wout komès maritim yo. Rapò a, ki pibliye 16 novanm nan, rasanble konklizyon yon konferans entènasyonal ki te fèt 18 ak 19 mas 2026 nan Panama, kote reprezantan 11 peyi manm, yon peyi obsèvatè, 12 òganizasyon entènasyonal, enstitisyon ayisyèn ak ekspè rejyonal yo te chita ansanm.
Dokiman an pa rete nan gwo pawòl: li pwopoze mezi konkrè pou koupe trafik ilegal, pwoteje enfrastrikti esansyèl yo epi soutni relans ekonomik peyi a. Pami yo, kreyasyon yon Sant Kontwòl Pò pou kowòdone tout enstitisyon ki responsab sekirite pò yo ak apwòch maritim yo, ansanm ak yon sèl platfòm pataj done ki ta itilize rada, imaj satelit ak sistèm idantifikasyon bato.
Rapò a mete aksan tou sou pwoteksyon tèminal yo ak koulwa lojistik yo: kontwòl aksè, kamera, ekleraj ak eskot pou kago imanitè ak komèsyal. Li mande fòmasyon ak sètifikasyon pou pèsonèl maritim ak pò yo, ak mezi kont koripsyon, epi yon kad legal modèn ak yon fon sekirite pò ki ta finanse pa frè dedye.
⚡ Pwen kle yo
- Rapò a soti apre konferans Panama 18–19 mas 2026, ak 11 peyi manm ak 12 òganizasyon entènasyonal.
- Mezi prensipal yo: yon Sant Kontwòl Pò, yon sèl platfòm done ak rada ak satelit, ak eskot pou kago yo.
- Pò Pòtoprens yo nan sant analiz la: estabilizasyon yo konsidere kòm kle pou relans ekonomik la ak sekirite nasyonal la.
Pò Pòtoprens yo nan sant plan an
Sekretè Jeneral OEA a, Albert R. Ramdin, souliye inisyativ la fè pati angajman òganizasyon an pou sekirite, estabilite ak relans Ayiti. Analiz la konsantre sitou sou enfrastrikti maritim ak pò Pòtoprens yo: dapre rapò a, estabilize yo esansyèl ni pou ekonomi an reprann ni pou sekirite nasyonal la.
Nan yon peyi kote gang yo kontwole gwo pati kapital la epi kote pò yo se yon pwen antre enpòtan pou machandiz — ak pou zam ak dwòg tou —, pwopozisyon yo vize fèmen bouch twou yo epi bay otorite yo yon vizyon klè sou sa k ap antre ak sa k ap soti.
Kisa k ap vini apre
Rapò a se yon seri rekòmandasyon, pa yon desizyon ki deja aplike. Pwochen etap la se wè si otorite ayisyèn yo ak patnè entènasyonal yo adopte mezi yo, epi ki finansman yo mete disponib — sitou pou fon sekirite pò a. Medya 360 ap swiv dosye a.
OEAPòSekirite
Medya News
Redaksyon Medya 360 — nouvèl verifye, ekri an kreyòl, mete ajou chak jou.

